صادق آئينه وند
102
ادبيات سياسى تشيع ( فارسي )
نقش سياسى شاعر با توجّه به اهميّت شعر و ادب در عرب و استفاده از آن به عنوان يك وسيلهى تبليغى ، مىتوان ، نقش شاعر را در سياست آن روز بازشناخت ، از جهتگيرى و برخوردى كه با امويان داشته و وسايلى كه براى خنثى كردن آثار فكرى ، سياسى و نظامى آنان در قبال اسلام بهكار مىگرفته ، بهخوبى مىتوان تعهّد و مسئووليّت اجتماعى او را دريافت . از آنجا كه شاعر ، با برخوردارى از بينش درست اسلامى و با تكيه بر رهنمودهاى انقلابى رهبران اسلامى به معيارها و ضوابطى درست دست يافته بود ، غيرممكن بود بتواند حكومت امويّان را گردن نهد . گذشته از آن ، شاعر ما با تكيه بر اصل رهبرى و ولايت ، و با ارتباط و تماسى كه با سازمانهاى مخفى انقلابى ، همچون زيديان و علويان داشت ، براى احقاق ، اعاده ، استمرار امامت و گسترش عدل اسلامى ، هرگز نمىتوانست ولايت طاغوتيان غاصب را گردن نهد . لذا طبيعى بود كه ، به عنوان سخنگوى انقلاب ، وارد ميدان شود ، و در اشاعهى افكار رهبرى انقلاب و انقلابيون ، سخت كوشا باشد . وى با تكيه بر ضعفهاى دولت اموى سعى بر آن مىكند ، تا افشاگرى را تا سرحدّ امكان ادامه دهد . شهادت زيد بن على ، انقلابى نامدار . در كوفه ، و سوزاندن جسد و آويختن سرش ، فرصتى مناسب به دست داده بود ، تا شاعر آزادهى ما با تيغ زبان ، به پيكار با امويان قد برافرازد ، و اين صحنهى جانسوز را كه مىرفت تا نقطهى آغاز انقلابهاى اثربخش اسلامى باشد ، هرچه بيشتر شرح و توضيح دهد . باشد كه مشعل فروزندهى اسلام هميشه روشن باشد و نور دهد . شاعر ما هميشه سعى داشت قيام كربلا را در ياد خلق زنده نگاه دارد و با سرودههاى پرمحتواى خويش انگيزههاى ارجمند قيام را روشن كند . موضع شاعر در قبال بنى عبّاس همانند بنى اميه بود ، نهايت ، در آغاز كه عبّاسيان ، تحت لواى اسلام و با علم كردن بنى هاشم و شعار فريبندهى « ألرّضا من آل محمّد » 4 وارد ميدان شده بودند ، كمى درنگ به خرج داد ، تا ببيند كه كار اين گروه به كجا مىكشد . سرانجام ، چون سياست اينان را نيز همچون امويان در مسير انحراف از اسلام و درافتادن با انقلابيون و فرزندان راستين قرآن ديد ، بار ديگر مردانه وارد عمل شد ، و خنجر زبان بركشيد .